'Ik weet nu al wat ze zeggen als ik naar huis ben', zegt Leonardo, afgelopen zondag uitblinker bij Ajax-Feyenoord. 'Leo, wat heb je met je haar gedaan? Zonder haar was je veel knapper.'

Innemend blijft hij, Leonardo Vitor Santiago, ook in zijn elfde seizoen in Nederland. Donkere ogen en een fraaie, Braziliaanse keelklank. Een lachend dribbelventje van 25 jaar. Met de handen in de zakken van zijn clubkostuum vertelt de voetballer over zijn toekomst. 'Ik denk dat ik hier tot juni blijf voetballen', zegt Leonardo. 'Dan pak ik de zomer in Nederland nog even lekker mee.'

Het Panathinaikos van Henk ten Cate wil hem graag hebben. Een contract ligt in Griekenland al klaar voor de aanvaller, wiens overeenkomst bij Ajax komende zomer afloopt. Trainer Marco van Basten prees hem na zijn invalbeurt tegen Feyenoord, nadat hij de wedstrijd hoogstpersoonlijk had opengebroken. 'Als Leo zo blijft presteren, willen we hem er graag bij hebben.'

De vraag is of die opmerking indruk maakt. Al een seizoen lang is Leonardo vooral wisselspeler. Serieus aanstalten om zijn aflopende contract te verlengen, maakte Ajax nooit. Ook niet toen Leonardo bijna smekend om duidelijkheid vroeg, ook met het oog op zijn kwetsbare knie. 'Ik heb wel een zoontje en een vriendin om voor te zorgen', zei hij eerder dit seizoen.

Ajax en Van Basten hebben niet direct een omgeving geschapen waarin gevoelsmens Leonardo zich lekker voelt. De Braziliaan heeft altijd zijn nukken gehad, maar hij presteerde het beste onder trainers die warmte en geduld konden opbrengen. Bij NAC bloeide hij op nadat het bij Feyenoord misging, waarop Ten Cate hem in januari 2007 naar Ajax haalde.

Die trainer legt gemakkelijker een arm om zijn schouder dan Van Basten, letterlijk en figuurlijk. Voor Leonardo tellen dat soort dingen. Het contract dat hij bij Panathinaikos kan tekenen, is ook een gebaar van Ten Cate. Ondanks drie zware knieblessures - de laatste liep hij op in maart 2007 tegen SC Heerenveen - toont de Amsterdammer onvoorwaardelijk vertrouwen in het voormalige wonderkind.

'Leonardo maakte in zijn eentje het verschil', zei Feyenoorder Theo Lucius kort na de Klassieker. De verdediger zag de Ajacied voortdurend opstomen over de linkervleugel, langs de wankelende Dwight Tiendalli. 'Ik weet eigenlijk niet hoe goed ik heb gespeeld', zegt Leonardo zelf. 'Jullie zien het vanaf een afstandje, ik probeer gewoon zo snel mogelijk de zestien binnen te gaan, acties te maken. Ik speel altijd mijn eigen spel.'

Met die opmerking illustreert hij zijn eigen grilligheid. Feitelijk is Leonardo amper te coachen; precies de reden dat veel trainers soms gillend gek van hem werden. Ook dit seizoen is hij soms van grote waarde, zoals in Hamburg tegen HSV. Dan weer was hij een paar weken onzichtbaar.

'De trainer had tegen Feyenoord gelijk door mij niet op te stellen', zegt Leonardo met een brede grijns. 'Want een winnende trainer heeft altijd gelijk. En we hebben gewonnen, dus Van Basten heeft gelijk.'

Na ruim tien jaar in de Eredivisie heeft ook hij geleerd diplomatiek te zijn. Dat is hij ook over Feyenoord, de club waar hij opgroeide. Nog altijd is Leonardo woonachtig in Rotterdam. 'Natuurlijk vind ik het erg om te zien hoe de club is afgegleden', zegt Leonardo. 'Feyenoord is nog altijd een geweldige club. Maar veel goede jongens hebben te horen gekregen dat ze niet goed genoeg waren. Die spelen nu allemaal ergens anders. Dat is heel jammer, vind ik.'

Echt speciaal vindt hij het niet meer om tegen Feyenoord te spelen. 'Dat is er nu wel een beetje af', zegt Leonardo. 'Maar Ajax - Feyenoord blijft wel de mooiste wedstrijd die er in Nederland is. In Brazilie weet iedereen dat dat de Klassieker is. Ik ben er trots op dat ik voor beide clubs heb gespeeld.'

Hoe goed hij ook inviel in de Arena, garanties voor een basisplaats biedt het de Braziliaan ook voor donderdag tegen Fiorentina niet. Van Basten schroomt in Amsterdam niet om per wedstrijd nieuwe afwegingen te maken. 'Ik zie het wel', zegt Leonardo. 'Waar de trainer me ook opstelt, ik probeer altijd mijn best te doen.'

Bron: Sjoerd Mossou - AD Sportwereld