Van Basten is een Nederlands oud-voetballer en oud-international. Hij genoot het bondscoachschap van Oranje van 2004 tot en met 2008. Daarna maakte hij plaats voor Bert van Marwijk en ging aan de slag als trainer van Ajax.

VOETBALLER:

In zijn tijd als voetballer speelde Van Basten zijn meeste duels voor Ajax en AC Milan. Hij werd gezien als één van de beste aanvallers ter wereld. In zijn totale loopbaan speelde Van Basten 280 competitieduels waarin hij 218 maal het net wist te vinden. Als speler van Oranje speelde hij 58 interlands waarin hij 24 maal het net trof.

Twee doelpunten keren nog altijd vaak terug in de Nederlandse media:

Een omhaal die hij in de wedstrijd Ajax - FC Den Bosch op 9 november 1986, vanuit het doel van Den Bosch-doelman Jan van Grinsven gezien links, langs de rechterpaal schoot. De bal werd over een grote afstand voorgegeven en direct door Van Basten middels een omhaal in de verre kruising geschoten.

Een volley die Van Basten in de finale van het EK 1988 op 25 juni van dat jaar in de verre hoek van het doel van de Sovjet-Unie schoot. Arnold Muhren plaatste van bijna de rand van het strafschopgebied, vanuit het Sovjetdoel gezien rechts, een pass annex voorzet naar Van Basten, die ter hoogte van het doelgebied ter linkerzijde voor het Sovjetdoel stond, nadat hij gedurende de tijd dat de voorzet in de lucht was, zich naar die positie had begeven. Van Basten schoot de bal direct met een boog over Sovjetkeeper Rinat Dasajev in de verre hoek. Eerder in de wedstrijd gaf Van Basten met een kopbal de voorzet op Ruud Gullit die daardoor het eerste doelpunt voor Oranje in die finale in kon koppen.

Van Basten scoorde zes doelpunten in de wedstrijd Ajax - Sparta op 8 december 1985. Ajax won die wedstrijd met 9-0. Een ernstige enkelblessure maakte echter een eind aan de loopbaan van Van Basten.

TRAINER:

Van Basten begon zijn trainersloopbaan als jeugdtrainer van Ajax. Op 29 juli 2004 besloot de oud-voetballer deze functie echter in te ruilen voor het bondscoachschap van het Nederlands elftal. John van 't Schip, Stanley Menzo (als keeperstrainer) en Rob Witschge assisteren hem daarbij.

Tijdens zijn aantreden als bondscoach bleef Van Basten 16 keer op rij ongeslagen en verbrak daarmee het record van Rinus Michels, die in zijn eerste 9 duels lang ongeslagen bleef. Mede daardoor plaatste Nederland zich voor het WK2006 in Duitsland. Een nederlaag in een oefeninterland tegen Italie (1-3) maakte een einde aan deze reeks.

Op het WK2006 werd Van Basten met zijn Oranje uitgeschakeld in de kwartfinale door Portugal (0-1). In dat duel werden in totaal 20 kaarten uitgedeeld, waarvan er 4 een rode kleur hadden.

Op het EK2008 kwam Oranje wéér niet verder dan de kwartfinales. Nederland werd groepswinnaar na 3 veelbesproken overwinningen (Nederland-Italie 3-0; Nederland-Frankrijk 4-1 en Nederland-Roemenie 2-0). In de kwartfinale verloor Oranje echter kansloos met 1-3 van het Rusland van Guus Hiddink.

Op 22 februari 2007 maakte Ajax bekend dat Marco van Basten het daarop volgende seizoen de nieuwe trainer zou worden. Samen met Van 't Schip en Witschge tekende hij voor 4 jaar, met ingang van 1 juli 2008. Op 5 maart 2008 werden de trainers gepresenteerd.

CONFLICTEN:

Een aantal spelers hadden een conflict met Van Basten en stelden zich daarom niet beschikbaar voor Oranje:

Edgar Davids schrijft in juli 2006 een gepubliceerde open brief aan Voetbal International waarin hij zijn ongenoegen uit over de dan zittend bondscoach. Vlak voor het wereldkampioenschap 2006 liet Van Basten hem buiten de selectie. Op een persconferentie verklaarde hij daarover dat hij Davids niet meer op zal roepen. 'Jan Wouters selecteer ik ook niet meer'. In zijn brief aan VI reageert Davids: 'Ik vind dat Van Basten een grens van goed fatsoen en respect heeft overschreden. Met zijn uitlatingen toont hij een groot gebrek aan persoonlijke klasse. Vooral omdat dit niet een incident lijkt te zijn. In het verleden heeft hij zich ook over andere voetballers met een succesvolle internationale loopbaan laatdunkend uitgelaten. Een bondscoach behoort zoiets niet te doen. Hoewel ik nogal wat redenen had om de keuzes van Van Basten te bekritiseren, vond ik het niet netjes om dat publiekelijk te doen. Nu echter de bondscoach het nodig acht om zijn soms vreemde keuzes ten koste van mij te moeten rechtvaardigen, word ik helaas gedwongen te reageren. Ik heb overigens bewust even gewacht met een reactie in de hoop alsnog een verklarend telefoontje van Van Basten te mogen ontvangen. Ik heb niets vernomen.'

In september van hetzelfde jaar begint een affaire die er toe leidt dat Ruud van Nistelrooij weigert nog langer voor het Nederlands elftal te spelen. Hij voelt zich afgeserveerd door Van Basten, die tijdens het wereldkampioenschap in Duitsland onder meer de pers eerder op de hoogte stelt van zijn plannen met de dan voor Manchester United uitkomende spits dan hemzelf. In Sportweek twijfelt Van Nistelrooij aan Van Bastens integriteit: 'Het jammere is dat de bondscoach zich niet alleen laat leiden door voetbalkwaliteiten van spelers, maar ook door andere dingen. Ik noem dat het ik-mag je-gehalte. Hij wil bepaalde persoonlijkheden gewoon niet in zijn selectie hebben. Zég dat dan. Draai er niet omheen.' Van Nistelrooij blijft vervolgens tot augustus 2007 weigeren onder Van Basten te spelen.

Na een periode waarin hij het gevoel heeft slechter te worden behandeld dan anderen, heeft Mark van Bommel er na een wissel na vijf minuten in de tweede helft tegen Roemenie genoeg van. Bij de eerstvolgende oproep voor Oranje laat Van Bommel aan Van Basten en de KNVB weten niet meer beschikbaar te zijn voor het Nederlands elftal tot het bondscoachschap van Van Basten erop zit. In april 2007 verklaart hij aan Voetbal International: 'Van Basten komt steeds met argumenten die niet kloppen. Ik heb nooit bedankt voor Oranje, maar ik weiger in een ploeg te spelen waarvan hij trainer is. Daarbij ben ik het ook beu dat hij steeds maar roept dat hij allerlei discussies met mij zou hebben gevoerd over het niet uitvoeren van mijn taken. Dat is gewoon niet waar. Een keer hebben wij het gehad over dat late doelpunt van AC Milan tegen PSV, twee jaar geleden. Dat moment met Ambrosini. Verder heb ik nooit met hem over Oranje-problematiek gesproken. Je kunt wel steeds zeggen dat je op basis van voetbalkwaliteiten selecteert, maar dat klopt niet', aldus Van Bommel. 'Want dan horen de spelers uit de topcompetities allemaal geselecteerd te worden. Waarom moet de één wel spelritme hebben en de ander niet? Waarom mag de één wel uit vorm zijn en de ander niet? Speltechnische redenen om mij niet te selecteren bestaan niet.'

Clarence Seedorf wordt in mei 2008 de vierde international die het vertrouwen in Van Basten opzegt. Een maand voor het EK in Zwitserland en Oostenrijk begint, meldt hij de dan zittend bondscoach dat hij niet meegaat. In het Algemeen Dagblad licht hij zijn besluit toe. 'EURO2008 was misschien mijn laatste kans op een groot toernooi. Maar ik begreep maanden geleden al dat de bondscoach het niet in me zag zitten. Terugkijkend heb ik het gevoel dat hij me alleen maar heeft teruggehaald, omdat hij onder druk stond van de kranten en televisie. Van Basten sprak tegen me alsof ik een piepeltje was dat net kwam kijken in het topvoetbal. Die man begrijpt weinig van omgang met spelers. Hij moet me gewoon niet, zo voel ik dat. Klaar. De komende tijd ga ik goed nadenken wat ik met dat gevoel ga doen. Ik ga niet naar het EK. Het doet me heel veel pijn en druist in tegen mijn verantwoordelijkheidsgevoel. Ik hoop na het EK een nieuwe start te kunnen maken met Bert van Marwijk als bondscoach. Dan ben ik gewoon weer beschikbaar voor Oranje.'

Bron: Wikipedia